Ratsional tengsizliklar
10-sinf Algebra · 3-bob «Ratsional va irratsional tenglamalar» · 3-dars.
Maxrajda va ildiz ostida. Ikkalasida ham tekshirish shart: maxraj nolga aylanmasin, ildiz ostidagi manfiy bo'lmasin.
Darsda 6 ta savol bor, har safar yangi sonlar bilan. Javob darhol tekshiriladi, xatolar esa keyin qayta so'raladi. Quyida shu darsdan namunalar.
Namunaviy savollar
Kvadrat tengsizlikni yeching
x² − 10x + 21 < 0
x < 3, x > 7 · 3 < x < 7 · 7 < x < 3 · x > 7
Javob va yechim
3 < x < 7
- Ko'paytuvchilarga ajratamiz: (x − 3)(x − 7) < 0
- Ildizlar orasidagi oraliqni tekshiramiz: a > 0, y < 0
- Javob: 3 < x < 7
Ratsional tenglamani yeching
−6 / (x − 8) = −2
11 · 3 · −14 · −11
Javob va yechim
11
- Maxraj nolga teng bo'lmasligi kerak: x ≠ 8
- Soddalashtiramiz: −6 = −2(x − 8)
- Ikkala tomonni koeffitsiyentga bo'lamiz: x − 8 = −6 : −2 = 3
- Javob: 11
Yechim qaysi oraliqda?
−6 < x < −1
(−1; −6) · (−6; −1) · [−6; −1] · (−6; −1]
Javob va yechim
(−6; −1)
- Ildizlar orasidagi oraliqni tekshiramiz: −6 < x < −1 ⇒ (−6; −1)
- Javob: (−6; −1)
Kvadrat tengsizlikni yeching
x² − 16x + 48 < 0
12 < x < 4 · 4 < x < 12 · x > 12 · x < 4, x > 12
Javob va yechim
4 < x < 12
- Ko'paytuvchilarga ajratamiz: (x − 4)(x − 12) < 0
- Ildizlar orasidagi oraliqni tekshiramiz: a > 0, y < 0
- Javob: 4 < x < 12