Ekstremal masalalar
11-sinf Matematika · 2-bob «Hosilaning tatbiqlari» · 4-dars.
Hosila nima uchun kerak. Urinma tenglamasi, o'sish oralig'i va ekstremum — hammasi hosiladan chiqadi.
Darsda 6 ta savol bor, har safar yangi sonlar bilan. Javob darhol tekshiriladi, xatolar esa keyin qayta so'raladi. Quyida shu darsdan namunalar.
Namunaviy savollar
Ekstremum nuqtasini toping
y = x² − 2x + 3
−1 · −2 · 1 · 3
Javob va yechim
1
- Kritik nuqta — hosila nolga teng bo'lgan joy
- Hosila jadvali: (xⁿ)' = n·xⁿ⁻¹: y′ = 2x − 2
- Soddalashtiramiz: 2x − 2 = 0
- Javob: 1
Urinmaning burchak koeffitsiyentini toping
y = x², x₀ = 2. k = ?
0 · 2 · 5 · 4
Javob va yechim
4
- Urinma burchak koeffitsiyenti — shu nuqtadagi hosila
- Hosila jadvali: (xⁿ)' = n·xⁿ⁻¹: y′ = 2x
- Qiymatlarni qo'yamiz: k = 2 · (2)
- Javob: 4
Funksiya qayerda o'sadi?
y = x² − 6x
x < 3 · x > 3 · x — ixtiyoriy · x > −3
Javob va yechim
x > 3
- Hosila jadvali: (xⁿ)' = n·xⁿ⁻¹: y′ = 2x − 6
- Hosila musbat bo'lsa funksiya o'sadi: 2x − 6 > 0
- Javob: x > 3
Nuqtadagi hosila qiymatini toping
y = 2x² + 6x, y′(−4) = ?
−2 · 8 · −16 · −10
Javob va yechim
−10
- Hosila jadvali: (xⁿ)' = n·xⁿ⁻¹: y′ = 4x + 6
- Qiymatlarni qo'yamiz: y′(−4) = 4 · (−4) + 6
- Javob: −10