Ko'paytirish va bo'lish
Ko'paytirishda surat suratga, maxraj maxrajga ko'paytiriladi. Bo'lishda ikkinchi kasr ag'dariladi va ko'paytiriladi.
Ko'paytirish va bo'lish. Kasrlarni ko'paytirishda suratlar suratlarga, maxrajlar maxrajlarga ko'paytiriladi; oldin qisqartirish osonlashtiradi. Bo'lishda ikkinchi kasr AGDARILIB ko'paytiriladi. Bo'linuvchi kasrning surat va maxraji ko'paytuvchilarga ajratilsa, hamma narsa qisqaradi.
Mavzu 4-sinf Matematika dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Ko'paytirish
(a/b) · (c/d) = (ac)/(bd) - Bo'lish
(a/b) : (c/d) = (a/b) · (d/c) = (ad)/(bc) a/b · c/d = ac / bda/b : c/d = a/b · d/c
Yechish tartibi
- Bo'lishni agdarilgan kasrga ko'paytirishga aylantiring.
- Surat va maxrajlarni ko'paytuvchilarga ajrating.
- Umumiy ko'paytuvchilarni bekor qilib, qolganini ko'paytiring.
Yechilgan misollar
(6x / 5y) · (10y² / 3x) ni hisoblang.
Yechimi
4y
- (6x · 10y²) / (5y · 3x) = 60xy² / 15xy
((x² − 1)/x) · (x/(x + 1)) ni hisoblang.
Yechimi
x − 1
- x² − 1 = (x − 1)(x + 1)
- x va (x + 1) bekor bo'ladi
(a²/b) : (a/b²) ni hisoblang.
Yechimi
ab
- (a²/b) · (b²/a) = a²b² / (ab)
Tipik xatolar
- Javobni oxirida qisqartiring: 6/6 · 2/6 = 12/36 = 1/3.
- Bo'lishda kasrni agdarmasdan ko'paytirish.
- Ajratmasdan hadlarni qisqartirish.
Savol va javob
Ko'paytirish va bo'lish — bu nima?
Ko'paytirishda surat suratga, maxraj maxrajga ko'paytiriladi. Bo'lishda ikkinchi kasr ag'dariladi va ko'paytiriladi.
Ko'paytirish va bo'lish formulasi qanday?
Ko'paytirish: (a/b) · (c/d) = (ac)/(bd); Bo'lish: (a/b) : (c/d) = (a/b) · (d/c) = (ad)/(bc); a/b · c/d = ac / bd; a/b : c/d = a/b · d/c
Ko'paytirish va bo'lish qaysi sinfda o'tiladi?
4-sinf Matematika dasturida. Shu mavzu bo'yicha 3 ta dars va mashqlar bor.
Ko'paytirish va bo'lishda ko'p qilinadigan xato nima?
Javobni oxirida qisqartiring: 6/6 · 2/6 = 12/36 = 1/3.