Bob takrorlash
9-sinf Geometriya · 5-bob «Uchburchak va aylanalar» · 5-dars.
Uchburchak ichida va tashqarisida. Bissektrisa, mediana va uchburchakka chizilgan ikki aylana — DTM ning doimiy savollari.
Darsda 6 ta savol bor, har safar yangi sonlar bilan. Javob darhol tekshiriladi, xatolar esa keyin qayta so'raladi. Quyida shu darsdan namunalar.
Namunaviy savollar
BD kesmani toping
ABC uchburchakda AB = 8, AC = 4, BC = 6. AD — bissektrisa
2 · 5 · 3 · 4
Javob va yechim
4
- Bissektrisa qarshi tomonni yon tomonlarga proporsional bo'ladi: BD : DC = AB : AC
- Hisoblaymiz: BD = 6 · 8 / (8 + 4)
- Javob: 4
AG ni toping
AM mediana 12 ga teng. G — medianalar kesishgan nuqta
4 · 8 · 12 · 6
Javob va yechim
8
- Medianalar kesishish nuqtasida uchidan boshlab 2 : 1 nisbatda bo'linadi: AG : GM = 2 : 1
- Hisoblaymiz: 12 : 3 = 4
- Javob: 8
Ichki chizilgan aylana radiusini toping
To'g'ri burchakli uchburchak katetlari 10 va 24
17 · 30 · 13 · 4
Javob va yechim
4
- Pifagor teoremasi: a² + b² = c²: c = √(100 + 576) = 26
- To'g'ri burchakli uchburchakda r = (a + b − c) / 2: r = (a + b − c) / 2
- Hisoblaymiz: r = (10 + 24 − 26) / 2
- Javob: 4
Tashqi chizilgan aylana radiusini toping
To'g'ri burchakli uchburchak katetlari 40 va 42
29 · 41 · 12 · 58
Javob va yechim
29
- Pifagor teoremasi: a² + b² = c²: c = √(1600 + 1764) = 58
- Tashqi aylana markazi — gipotenuza o'rtasi: R = c / 2: R = c / 2
- Javob: 29