Urinma va kesuvchi
9-sinf Geometriya · 6-bob «Aylana: vatar, urinma, tenglama» · 2-dars.
Aylanadagi kesmalar. Vatar, urinma va kesuvchi kesmalari ko'paytmalar orqali bog'langan; aylana tenglamasi esa markaz va radiusni beradi.
Darsda 6 ta savol bor, har safar yangi sonlar bilan. Javob darhol tekshiriladi, xatolar esa keyin qayta so'raladi. Quyida shu darsdan namunalar.
Namunaviy savollar
MT urinmani toping
M nuqtadan urinma MT va kesuvchi o'tkazilgan. Kesuvchi aylanani A va B da kesadi: MA = 4, AB = 12
16 · 9 · 8 · 7
Javob va yechim
8
- Urinma kvadrati kesuvchining tashqi qismi bilan butun kesuvchining ko'paytmasiga teng: MT² = MA · MB
- Hisoblaymiz: MB = 4 + 12 = 16, MT² = 4 · 16 = 64
- Javob: 8
MT urinmani toping
M nuqtadan urinma MT va kesuvchi o'tkazilgan. Kesuvchi aylanani A va B da kesadi: MA = 3, AB = 72
16 · 75 · 38 · 15
Javob va yechim
15
- Urinma kvadrati kesuvchining tashqi qismi bilan butun kesuvchining ko'paytmasiga teng: MT² = MA · MB
- Hisoblaymiz: MB = 3 + 72 = 75, MT² = 3 · 75 = 225
- Javob: 15
MT urinmani toping
M nuqtadan urinma MT va kesuvchi o'tkazilgan. Kesuvchi aylanani A va B da kesadi: MA = 12, AB = 15
13 · 18 · 14 · 27
Javob va yechim
18
- Urinma kvadrati kesuvchining tashqi qismi bilan butun kesuvchining ko'paytmasiga teng: MT² = MA · MB
- Hisoblaymiz: MB = 12 + 15 = 27, MT² = 12 · 27 = 324
- Javob: 18
MT urinmani toping
M nuqtadan urinma MT va kesuvchi o'tkazilgan. Kesuvchi aylanani A va B da kesadi: MA = 2, AB = 16
9 · 7 · 18 · 6
Javob va yechim
6
- Urinma kvadrati kesuvchining tashqi qismi bilan butun kesuvchining ko'paytmasiga teng: MT² = MA · MB
- Hisoblaymiz: MB = 2 + 16 = 18, MT² = 2 · 18 = 36
- Javob: 6