Bob takrorlash
9-sinf Geometriya · 6-bob «Aylana: vatar, urinma, tenglama» · 5-dars.
Aylanadagi kesmalar. Vatar, urinma va kesuvchi kesmalari ko'paytmalar orqali bog'langan; aylana tenglamasi esa markaz va radiusni beradi.
Darsda 6 ta savol bor, har safar yangi sonlar bilan. Javob darhol tekshiriladi, xatolar esa keyin qayta so'raladi. Quyida shu darsdan namunalar.
Namunaviy savollar
ED ni toping
AB va CD vatarlar E nuqtada kesishadi: AE = 6, EB = 10, CE = 4
15 · 60 · 12 · 7
Javob va yechim
15
- Kesishuvchi vatarlar kesmalarining ko'paytmalari teng: AE · EB = CE · ED
- Hisoblaymiz: ED = 6 · 10 / 4
- Javob: 15
MT urinmani toping
M nuqtadan urinma MT va kesuvchi o'tkazilgan. Kesuvchi aylanani A va B da kesadi: MA = 2, AB = 30
9 · 32 · 8 · 16
Javob va yechim
8
- Urinma kvadrati kesuvchining tashqi qismi bilan butun kesuvchining ko'paytmasiga teng: MT² = MA · MB
- Hisoblaymiz: MB = 2 + 30 = 32, MT² = 2 · 32 = 64
- Javob: 8
AD tomonni toping
ABCD to'rtburchakka aylana ichki chizilgan: AB = 8, BC = 8, CD = 10
6 · 11 · 26 · 10
Javob va yechim
10
- Ichki aylana chizilgan to'rtburchakda qarama-qarshi tomonlar yig'indilari teng: AB + CD = BC + AD
- Hisoblaymiz: AD = 8 + 10 − 8
- Javob: 10
Aylananing radiusini toping
x² + y² − 4x + 4y − 28 = 0
3 · 6 · 4 · 36
Javob va yechim
6
- x va y bo'yicha to'liq kvadrat ajratamiz: (x − 2)² + (y + 2)² = 4 + 4 + 28
- Hisoblaymiz: R² = 36
- Javob: 6