Ko'phadlarni qo'shish va ayirish
Qavslarni ochib, o'xshash hadlarni ixchamlang. Ayirishda ikkinchi qavs ichidagi BARCHA ishoralar almashadi.
Ko'phad. Ko'phad — birhadlar yig'indisi. Ko'phadlarni qo'shish va ayirish qavslarni ochish va o'xshash hadlarni ixchamlashdan iborat. Ayirishda ikkinchi ko'phad qavsi oldida «−» bo'ladi — hamma ishora teskari.
Mavzu 7-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Qo'shish
(A) + (B) = A + B - Ayirish
(A) − (B) = A − B' (B' — B ning hamma ishorasi teskari) (5x + 9) + (4x + 6) = 9x + 15(a + b) − (c − d) = a + b − c + d
Yechish tartibi
- Ayirishda ikkinchi ko'phadni qavs ichida yozing va oldiga minus qo'ying.
- Qavslarni oching (ayirishda ishoralar almashadi).
- O'xshash hadlarni ixchamlang.
Yechilgan misollar
(3x² + 2x − 1) + (x² − 5x + 4) ni hisoblang.
Yechimi
4x² − 3x + 3
- 3x² + 2x − 1 + x² − 5x + 4
- x²: 4; x: −3; son: 3
(5a − 2b) − (2a − 7b) ni hisoblang.
Yechimi
3a + 5b
- 5a − 2b − 2a + 7b
- a: 3; b: 5
(x² + x) − (x² − x) ni hisoblang.
Yechimi
2x
- x² + x − x² + x
Tipik xatolar
- Ayirishda faqat birinchi hadning emas, har bir hadning ishorasi o'zgaradi.
- Ayirishda faqat birinchi hadning ishorasini o'zgartirish.
- O'xshash hadlarni ixchamlamay javob qoldirish.
Savol va javob
Ko'phadlarni qo'shish va ayirish — bu nima?
Qavslarni ochib, o'xshash hadlarni ixchamlang. Ayirishda ikkinchi qavs ichidagi BARCHA ishoralar almashadi.
Ko'phadlarni qo'shish va ayirish formulasi qanday?
Qo'shish: (A) + (B) = A + B; Ayirish: (A) − (B) = A − B' (B' — B ning hamma ishorasi teskari); (5x + 9) + (4x + 6) = 9x + 15; (a + b) − (c − d) = a + b − c + d
Ko'phadlarni qo'shish va ayirish qaysi sinfda o'tiladi?
7-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Ko'phadlarni qo'shish va ayirishda ko'p qilinadigan xato nima?
Ayirishda faqat birinchi hadning emas, har bir hadning ishorasi o'zgaradi.