O'xshash hadlarni ixchamlash
Harfiy qismi bir xil hadlar o'xshash. Ularning koeffitsiyentlari qo'shiladi, harfiy qismi o'zgarmaydi.
O'xshash hadlar. Harf qismi bir xil bo'lgan hadlar o'xshash. Ularni qo'shganda faqat KOEFFITSIYENTLAR qo'shiladi, harf qismi o'zgarmaydi. Harf qismi har xil hadlar (a va a², a va b) qo'shilmaydi.
Mavzu 7-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Qoida
ka + la = (k + l)a - O'xshash emas
3a + 2a² — ixchamlanmaydi 10x + 5y + 6x = 16x + 5y
Yechish tartibi
- Bir xil harf qismli hadlarni ajrating (bir xil belgi bilan chizib chiqing).
- Koeffitsiyentlarni ishorasi bilan qo'shing.
Yechilgan misollar
5a + 3b − 2a + b ni ixchamlang.
Yechimi
3a + 4b
- a: 5 − 2 = 3; b: 3 + 1 = 4
3x² − x + 2x² + 4x ni ixchamlang.
Yechimi
5x² + 3x
- x²: 3 + 2 = 5; x: −1 + 4 = 3
7xy − 7xy ni ixchamlang.
Yechimi
0
- 7 − 7 = 0
Tipik xatolar
- x va y o'xshash emas — ularni qo'shib bo'lmaydi.
- x va x² ni o'xshash deb qo'shish.
- b oldidagi 1 koeffitsiyentini unutish: b + 3b = 4b.
Savol va javob
O'xshash hadlarni ixchamlash — bu nima?
Harfiy qismi bir xil hadlar o'xshash. Ularning koeffitsiyentlari qo'shiladi, harfiy qismi o'zgarmaydi.
O'xshash hadlarni ixchamlash formulasi qanday?
Qoida: ka + la = (k + l)a; O'xshash emas: 3a + 2a² — ixchamlanmaydi; 10x + 5y + 6x = 16x + 5y
O'xshash hadlarni ixchamlash qaysi sinfda o'tiladi?
7-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
O'xshash hadlarni ixchamlashda ko'p qilinadigan xato nima?
x va y o'xshash emas — ularni qo'shib bo'lmaydi.