Aql Zone Aql Zone
Aql ZoneAql Zone

Qoldiqli bo'lish

Bo'linuvchi = bo'luvchi · bo'linma + qoldiq. Qoldiq manfiy emas va har doim bo'luvchidan kichik.

Bo'lish teoremasi. Har qanday natural a va b uchun yagona q va r topiladi: a = b · q + r, bunda 0 ≤ r < b. q — to'liqsiz bo'linma, r — qoldiq. r = 0 bo'lsa a soni b ga qoldiqsiz bo'linadi. Qoldiq hech qachon bo'luvchidan katta yoki unga teng bo'lmaydi.

Mavzu 7-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.

Formulalar

Yechish tartibi

  1. a ichida b eng ko'pi bilan necha marta borligini toping — bu q.
  2. b · q ni a dan ayiring — farq qoldiq r.
  3. Tekshiring: 0 ≤ r < b.

Yechilgan misollar

  1. 340 ni 7 ga bo'lgandagi qoldiqni toping.

    Yechimi

    4

    1. 7 · 48 = 336
    2. 340 − 336 = 4
  2. Qaysi son 9 ga bo'lganda bo'linma 12, qoldiq 5 beradi?

    Yechimi

    113

    1. a = 9 · 12 + 5

Tipik xatolar

Savol va javob

Qoldiqli bo'lish — bu nima?

Bo'linuvchi = bo'luvchi · bo'linma + qoldiq. Qoldiq manfiy emas va har doim bo'luvchidan kichik.

Qoldiqli bo'lish formulasi qanday?

Qoldiqli bo'lish: a = b · q + r, 0 ≤ r < b; Qoldiqni topish: r = a − b · q; 340 = 7 · 48 + 4

Qoldiqli bo'lish qaysi sinfda o'tiladi?

7-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.

Qoldiqli bo'lishda ko'p qilinadigan xato nima?

Bo'linmani (48) qoldiq deb yozmang — so'ralgani r.

Shu mavzu bo'yicha darslar

7-sinf Algebra atamalari