Aql Zone

Qo'shish va ayirish

Maxrajlar bir xil bo'lsa, suratlar qo'shiladi (ayiriladi), maxraj o'zgarmaydi.

Bir xil maxraj. Maxrajlari bir xil kasrlar: suratlar qo'shiladi/ayriladi, maxraj o'zgarmaydi. Maxrajlar har xil bo'lsa — avval UMUMIY MAXRAJGA keltiramiz: har bir kasrni yetishmaydigan ko'paytuvchiga ko'paytiramiz (surat va maxrajni).

Mavzu 7-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.

Formulalar

• Bir xil maxraja/c ± b/c = (a ± b)/c
• Har xil maxraja/b ± c/d = (ad ± bc)/(bd)
• a/c + b/c = (a + b)/c

Yechish tartibi

1. Maxrajlarni ko'paytuvchilarga ajrating va eng kichik umumiy maxrajni toping.
2. Har bir kasrni qo'shimcha ko'paytuvchiga ko'paytiring.
3. Suratlarni qo'shing/ayiring (minus oldida qavsni oching), natijani qisqartiring.

Yechilgan misollar

1. 3/(2a) + 5/(3a) ni hisoblang.

   Yechimi

   19 / (6a)

   1. Umumiy maxraj 6a: 9/(6a) + 10/(6a)

2. x/(x − 1) − 1/(x − 1) ni hisoblang.

   Yechimi

   1 (x ≠ 1)

   1. (x − 1)/(x − 1)

3. 1/x + 1/y ni hisoblang.

   Yechimi

   (x + y) / (xy)

   1. Umumiy maxraj xy: y/(xy) + x/(xy)

Tipik xatolar

• Maxrajlar qo'shilmaydi: 4/3 + 9/3 = 13/3, 13/6 emas.
• Maxrajlarni ham qo'shish: 1/2 + 1/3 ≠ 2/5.
• Ayirishda suratdagi minus oldida qavs qo'ymaslik.

Savol va javob

Shu mavzu bo'yicha darslar

• 7-sinf Algebra · 5-bob · 2-dars

7-sinf Algebra atamalari

• Algebraik ifodalar
• Birgalikda bajariladigan amallar
• Birhadga bo'lish
• Birhadlarni ko'paytirish
• Darajaning xossalari
• Kasrlarni qisqartirish
• Kombinatorikaning asosiy qoidasi
• Kvadratlar ayirmasi
• Ko'phadlarni qo'shish va ayirish
• Ko'phadni birhadga ko'paytirish