Aql ZoneUmumiy ko'paytuvchini chiqarish
Hamma hadlar bo'linadigan eng katta sonni (va harfni) qavs oldiga chiqaring, qavs ichida bo'linmalar qoladi.
Ko'paytuvchilarga ajratish. Ko'phadni ko'paytma shaklida yozish — ko'paytuvchilarga ajratish. Eng birinchi usul: hamma hadda bor umumiy ko'paytuvchini (sonlarning EKUBi va eng kichik darajali harf) qavs oldiga chiqarish. Qavs ichida qolgan hadlarni topish uchun har bir hadni umumiy ko'paytuvchiga bo'lamiz.
Mavzu 7-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Qavsdan chiqarish
ab + ac = a(b + c) - Umumiy qavs
a(b + c) + d(b + c) = (b + c)(a + d) 56x + 21 = 7(8x + 3)
Yechish tartibi
- Koeffitsiyentlarning EKUBini va umumiy harflarni toping.
- Uni qavs oldiga chiqaring; qavs ichini bo'lish bilan toping.
- Qavsni ochib tekshiring.
Yechilgan misollar
6x² − 9x ni ko'paytuvchilarga ajrating.
Yechimi
3x(2x − 3)
- EKUB(6; 9) = 3; umumiy harf x
- 6x² : 3x = 2x; 9x : 3x = 3
12ab − 18a² ni ajrating.
Yechimi
6a(2b − 3a)
- EKUB = 6, umumiy harf a → 6a
- 12ab : 6a = 2b; 18a² : 6a = 3a
35 · 17 + 35 · 13 ni qulay hisoblang.
Yechimi
1050
- 35(17 + 13) = 35 · 30
Tipik xatolar
- Tekshirish: qavsni qayta oching — boshlang'ich ifoda chiqishi kerak.
- Bir hadni qavs ichida qoldirmaslik: agar hadning hammasi chiqib ketsa, qavsda 1 qoladi.
- Faqat sonni chiqarib, harfni chiqarmaslik (yoki aksincha).
Savol va javob
Umumiy ko'paytuvchini chiqarish — bu nima?
Hamma hadlar bo'linadigan eng katta sonni (va harfni) qavs oldiga chiqaring, qavs ichida bo'linmalar qoladi.
Umumiy ko'paytuvchini chiqarish formulasi qanday?
Qavsdan chiqarish: ab + ac = a(b + c); Umumiy qavs: a(b + c) + d(b + c) = (b + c)(a + d); 56x + 21 = 7(8x + 3)
Umumiy ko'paytuvchini chiqarish qaysi sinfda o'tiladi?
7-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Umumiy ko'paytuvchini chiqarishda ko'p qilinadigan xato nima?
Tekshirish: qavsni qayta oching — boshlang'ich ifoda chiqishi kerak.