Usullarni birgalikda qo'llash
Avval umumiy ko'paytuvchini chiqaring, keyin qavs ichiga qisqa ko'paytirish formulasini qo'llang.
Tartib. Ko'phadni to'liq ajratish uchun usullar ketma-ket qo'llanadi: 1) avval umumiy ko'paytuvchini qavsdan chiqaring; 2) qavs ichida formula (kvadratlar ayirmasi, to'liq kvadrat) qidiring; 3) formula bo'lmasa, guruhlash usuli. Ajratish tugagan hisoblanadi, agar hech bir ko'paytuvchi yana ajralmasa.
Mavzu 7-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Guruhlash
ax + ay + bx + by = a(x + y) + b(x + y) = (a + b)(x + y) - Ikki usul
3x³ − 12x = 3x(x² − 4) = 3x(x − 2)(x + 2) 4x² − 16 = 4(x² − 4) = 4(x − 2)(x + 2)
Yechish tartibi
- Umumiy ko'paytuvchini chiqaring.
- Qavs ichida a² − b² yoki (a ± b)² ni izlang.
- Formula bo'lmasa — hadlarni juftlab guruhlang.
- Har bir ko'paytuvchi yana ajralmasligini tekshiring.
Yechilgan misollar
3x³ − 12x ni to'liq ajrating.
Yechimi
3x(x − 2)(x + 2)
- 3x dan chiqaramiz: 3x(x² − 4)
- x² − 4 = (x − 2)(x + 2)
ax + ay + bx + by ni ajrating.
Yechimi
(a + b)(x + y)
- (ax + ay) + (bx + by) = a(x + y) + b(x + y)
x² − y² + x + y ni ajrating.
Yechimi
(x + y)(x − y + 1)
- (x − y)(x + y) + (x + y)
- (x + y) chiqaramiz
Tipik xatolar
- Ajratishni oxirigacha yetkazing: qavs ichida yana ajraladigan ifoda qolmasin.
- Umumiy ko'paytuvchini chiqarmasdan formulani izlash.
- Yarim ajratib to'xtash: 3x(x² − 4) hali oxiri emas.
Savol va javob
Usullarni birgalikda qo'llash — bu nima?
Avval umumiy ko'paytuvchini chiqaring, keyin qavs ichiga qisqa ko'paytirish formulasini qo'llang.
Usullarni birgalikda qo'llash formulasi qanday?
Guruhlash: ax + ay + bx + by = a(x + y) + b(x + y) = (a + b)(x + y); Ikki usul: 3x³ − 12x = 3x(x² − 4) = 3x(x − 2)(x + 2); 4x² − 16 = 4(x² − 4) = 4(x − 2)(x + 2)
Usullarni birgalikda qo'llash qaysi sinfda o'tiladi?
7-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Usullarni birgalikda qo'llashda ko'p qilinadigan xato nima?
Ajratishni oxirigacha yetkazing: qavs ichida yana ajraladigan ifoda qolmasin.