Rim raqamlari

Rim raqamlarida yetti belgi ishlatiladi: I — 1, V — 5, X — 10, L — 50, C — 100, D — 500, M — 1000. Sonlar shu belgilarni yonma-yon yozib tuziladi.

Asosiy qoida: kichik belgi kattasidan KEYIN turса qo'shiladi (VI = 6), OLDIN tursa ayiriladi (IV = 4). Ayirish uchun faqat I, X va C ishlatiladi va faqat keyingi ikki pog'onadan: IV, IX, XL, XC, CD, CM.

Bir belgi ketma-ket uch martadan ko'p takrorlanmaydi: 4 — IV, IIII emas. Nol uchun belgi yo'q.

Namunaviy savollar

XLII sonini oddiy raqamlarda yozing.
Yechimi
42
1. XL — X dan oldin, ya'ni 50 − 10 = 40
2. II — 1 + 1 = 2
3. 40 + 2 = 42
1994 ni Rim raqamlarida yozing.
Yechimi
MCMXCIV
1. 1000 → M
2. 900 → CM
3. 90 → XC
4. 4 → IV

Asosiy belgilar

Rim	Son	Rim	Son
I	1	L	50
V	5	C	100
X	10	D	500
		M	1000

1 dan 20 gacha

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X
11	12	13	14	15	16	17	18	19	20
XI	XII	XIII	XIV	XV	XVI	XVII	XVIII	XIX	XX

O'nliklar va yuzliklar

Son	Rim	Son	Rim
10	X	100	C
20	XX	200	CC
30	XXX	300	CCC
40	XL	400	CD
50	L	500	D
60	LX	600	DC
70	LXX	700	DCC
80	LXXX	800	DCCC
90	XC	900	CM

Savol va javob

4 Rim raqamida qanday yoziladi?

IV: I belgisi V dan oldin turgani uchun ayiriladi (5 − 1).

Rim raqamlarida nol bormi?

Yo'q, nol uchun belgi yo'q.

XIX nechaga teng?

19 (10 + 9)