O'xshashlik koeffitsiyenti
O'xshash shakllarning mos tomonlari nisbati bir xil — shu son k.
O'xshash shakllar. Shakllar o'xshash: mos burchaklari teng, mos tomonlari proporsional. Tomonlar nisbati — o'xshashlik koeffitsiyenti k. Perimetrlar nisbati ham k, yuzlar nisbati k², hajmlar nisbati k³.
Mavzu 9-sinf Geometriya dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Koeffitsiyent
k = A₁B₁ / AB - Perimetr
P₁ / P = k - Yuz
S₁ / S = k²
Yechish tartibi
- Mos tomonlarni aniqlang (teng burchaklar qarshisidagi).
- k = kattaning kichikka nisbatini yozing.
- Perimetrga k, yuzga k² qo'llang.
Yechilgan misollar
Mos tomonlar 6 va 9. k va perimetrlar nisbati?
Yechimi
k = 3/2; 3 : 2
- k = 9/6 = 3/2 (kattasi 9 ga tegishli uchburchak uchun)
- Perimetrlar ham 3 : 2
k = 3, kichik uchburchak yuzi 5. Kattasining yuzi?
Yechimi
45
- S₁ = 5 · 3² = 5 · 9
Tipik xatolar
- Yuzlar nisbatini k deb olish (k² bo'ladi).
- Mos bo'lmagan tomonlarni nisbatga qo'yish.
Savol va javob
O'xshashlik koeffitsiyenti — bu nima?
O'xshash shakllarning mos tomonlari nisbati bir xil — shu son k.
O'xshashlik koeffitsiyenti formulasi qanday?
Koeffitsiyent: k = A₁B₁ / AB; Perimetr: P₁ / P = k; Yuz: S₁ / S = k²
O'xshashlik koeffitsiyenti qaysi sinfda o'tiladi?
9-sinf Geometriya dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
O'xshashlik koeffitsiyentida ko'p qilinadigan xato nima?
Yuzlar nisbatini k deb olish (k² bo'ladi).