Aql Zone Aql Zone
Aql ZoneAql Zone

Trapetsiya va aylana

To'rtburchakka aylana ichki chizilsa, qarama-qarshi tomonlar yig'indilari teng. Teng yonli trapetsiyada bundan yon tomon va balandlik chiqadi.

Ichki aylana chizilgan to'rtburchak. To'rtburchakka aylana ichki chizilishi uchun qarama-qarshi tomonlar yig'indilari teng bo'lishi kerak: AB + CD = BC + AD. Sababi — bitta uchdan o'tkazilgan ikki urinma kesmasi teng. Trapetsiyada bu asoslar yig'indisi yon tomonlar yig'indisiga teng degani.

Teng yonli trapetsiya. Asoslari a va b bo'lgan teng yonli trapetsiyaga aylana ichki chizilsa, yon tomon c = (a + b)/2. Balandlik tushirsak, h² = c² − ((b − a)/2)² = ab, ya'ni h = √(ab). Balandlik — aylana diametri, r = h/2. Tashqi aylana esa faqat teng yonli trapetsiyaga chiziladi.

Mavzu 9-sinf Geometriya dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.

Formulalar

Yechish tartibi

  1. Qarama-qarshi tomonlar yig'indilarini tenglang.
  2. Teng yonli trapetsiyada h = √(ab), r = h/2.

Yechilgan misollar

  1. Asoslar 2 va 8. Yon tomon va r?

    Yechimi

    c = 5, r = 2

    1. c = (2 + 8) / 2 = 5
    2. h = √16 = 4
  2. AB = 7, BC = 9, CD = 10. AD = ?

    Yechimi

    8

    1. AB + CD = BC + AD
    2. AD = 17 − 9

Tipik xatolar

Savol va javob

Trapetsiya va aylana — bu nima?

To'rtburchakka aylana ichki chizilsa, qarama-qarshi tomonlar yig'indilari teng. Teng yonli trapetsiyada bundan yon tomon va balandlik chiqadi.

Trapetsiya va aylana formulasi qanday?

Ichki aylana sharti: a + b = c + d; Yon tomon: c = (a + b) / 2; Balandlik va radius: h = 2r = √(ab); Teng yonli: c = (a + b) / 2, h = 2r = √(ab)

Trapetsiya va aylana qaysi sinfda o'tiladi?

9-sinf Geometriya dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.

Trapetsiya va aylanada ko'p qilinadigan xato nima?

√(ab) — balandlik, radius uning yarmi.

Shu mavzu bo'yicha darslar

9-sinf Geometriya atamalari