Tashqi chizilgan aylana
To'g'ri burchakli uchburchakda tashqi aylana markazi gipotenuza o'rtasida; umumiy holda sinuslar teoremasi yordam beradi.
Uchburchakka tashqi chizilgan aylana. Aylana uchburchakning uchala uchidan o'tadi, markazi — tomonlarga o'tkazilgan o'rta perpendikulyarlar kesishgan nuqta. To'g'ri burchakli uchburchakda gipotenuza diametr bo'ladi (diametrga tiralgan burchak 90°), shuning uchun R = c/2. Umumiy holda sinuslar teoremasi: a / sin A = 2R.
Mavzu 9-sinf Geometriya dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- To'g'ri burchakli
R = c / 2 - Sinuslar teoremasi
a / sin A = 2R - Yuz orqali
R = abc / (4S)
Yechish tartibi
- To'g'ri burchakli bo'lsa — gipotenuzani toping va 2 ga bo'ling.
- Tomon va qarshisidagi burchak berilsa — a / sin A = 2R.
Yechilgan misollar
Katetlar 6 va 8. R = ?
Yechimi
5
- c = √(36 + 64) = 10
- R = 10 / 2
BC = 7, ∠A = 30°. R = ?
Yechimi
7
- 2R = 7 / sin 30° = 14
Tipik xatolar
- a / sin A ga teng bo'lgani 2R, R emas: BC = 7, ∠A = 30° da R = 7.
- 2R ni javob deb yozish.
- Burchakni tomonga qarshi emas, yonidagi burchakdan olish.
Savol va javob
Tashqi chizilgan aylana — bu nima?
To'g'ri burchakli uchburchakda tashqi aylana markazi gipotenuza o'rtasida; umumiy holda sinuslar teoremasi yordam beradi.
Tashqi chizilgan aylana formulasi qanday?
To'g'ri burchakli: R = c / 2; Sinuslar teoremasi: a / sin A = 2R; Yuz orqali: R = abc / (4S)
Tashqi chizilgan aylana qaysi sinfda o'tiladi?
9-sinf Geometriya dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Tashqi chizilgan aylanada ko'p qilinadigan xato nima?
a / sin A ga teng bo'lgani 2R, R emas: BC = 7, ∠A = 30° da R = 7.