Mediana
Sonlarni o'sish tartibida tering. Soni toq bo'lsa — o'rtadagisi, juft bo'lsa — o'rtadagi ikkitasining o'rtachasi.
Mediana. Tartiblangan (o'sish yoki kamayish) qatorning o'rtasidagi qiymat. Element soni toq bo'lsa — aynan o'rtadagi; juft bo'lsa — o'rtadagi ikkitasining o'rta arifmetigi. Mediana chetdagi juda katta yoki kichik qiymatlarga sezgir emas.
Mavzu 8-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Toq n
Me = x₍(n+1)/2₎ - Juft n
Me = (x₍n/2₎ + x₍n/2+1₎) / 2 16, 17, 1, 17, 18 → 1, 16, 17, 17, 18 → 17
Yechish tartibi
- Qatorni o'sish tartibida yozing.
- O'rtadagi element(lar)ni toping.
- Juft bo'lsa ikkitasining o'rtachasini oling.
Yechilgan misollar
7, 1, 5, 3, 9 ning medianasi?
Yechimi
5
- Tartib: 1, 3, 5, 7, 9
- O'rtada: 5
2, 8, 4, 10 ning medianasi?
Yechimi
6
- Tartib: 2, 4, 8, 10
- (4 + 8) / 2
1, 2, 3, 4, 100 ning o'rtachasi va medianasi?
Yechimi
22 va 3
- O'rtacha: 110 / 5 = 22
- Mediana: 3
Tipik xatolar
- Avval saralashni unutmang — berilgan tartibdagi o'rtadagi son mediana emas.
- Tartiblamasdan o'rtadagi sonni olish.
- Juft sonda faqat bitta o'rtadagini olish.
Savol va javob
Mediana — bu nima?
Sonlarni o'sish tartibida tering. Soni toq bo'lsa — o'rtadagisi, juft bo'lsa — o'rtadagi ikkitasining o'rtachasi.
Mediana formulasi qanday?
Toq n: Me = x₍(n+1)/2₎; Juft n: Me = (x₍n/2₎ + x₍n/2+1₎) / 2; 16, 17, 1, 17, 18 → 1, 16, 17, 17, 18 → 17
Mediana qaysi sinfda o'tiladi?
8-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Medianada ko'p qilinadigan xato nima?
Avval saralashni unutmang — berilgan tartibdagi o'rtadagi son mediana emas.