Aql ZoneSonli oraliqlar
Qat'iy tengsizlik (<, >) — dumaloq qavs, uchi kirmaydi. Noqat'iy (≤, ≥) — kvadrat qavs, uchi kiradi.
Oraliq turlari. Oraliq (interval) (a; b) — a va b kirmaydi; kesma [a; b] — ikkala uch kiradi; yarim ochiq (a; b], [a; b). Cheksizlik ∞ har doim dumaloq qavs bilan. Ikki oraliq KESISHMASI — ikkalasiga tegishli sonlar; BIRLASHMASI — kamida bittasiga tegishlilar.
Mavzu 8-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Tengsizlik → oraliq
a < x < b ⇔ (a; b); a ≤ x ≤ b ⇔ [a; b] - Nurlar
x > a ⇔ (a; +∞); x ≤ a ⇔ (−∞; a] −2 < x < 3 → (−2; 3)−2 ≤ x ≤ 3 → [−2; 3]
Yechish tartibi
- Son o'qi chizing va har bir oraliqni bo'yang.
- Kesishma uchun umumiy bo'yalgan qismni oling.
- Chegara nuqtalari kirsa — kvadrat qavs.
Yechilgan misollar
(−2; 3] ∩ [0; 5) ni toping.
Yechimi
[0; 3]
- Chap chegara: eng kattasi 0 (kiradi)
- O'ng chegara: eng kichigi 3 (kiradi)
(−∞; 1) ∪ (1; +∞) qaysi sonni o'z ichiga olmaydi?
Yechimi
1
- 1 ikkala oraliqqa ham kirmaydi
Tipik xatolar
- Cheksizlikni kvadrat qavsda yozish.
- Kesishma o'rniga birlashma yozish.
Savol va javob
Sonli oraliqlar — bu nima?
Qat'iy tengsizlik (<, >) — dumaloq qavs, uchi kirmaydi. Noqat'iy (≤, ≥) — kvadrat qavs, uchi kiradi.
Sonli oraliqlar formulasi qanday?
Tengsizlik → oraliq: a < x < b ⇔ (a; b); a ≤ x ≤ b ⇔ [a; b]; Nurlar: x > a ⇔ (a; +∞); x ≤ a ⇔ (−∞; a]; −2 < x < 3 → (−2; 3); −2 ≤ x ≤ 3 → [−2; 3]
Sonli oraliqlar qaysi sinfda o'tiladi?
8-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Sonli oraliqlarda ko'p qilinadigan xato nima?
Cheksizlikni kvadrat qavsda yozish.