Aql ZoneTaqribiy hisoblash va yaxlitlash
Yaxlitlanadigan xonadan keyingi raqamga qaraladi: 5 yoki undan katta bo'lsa xona 1 ga oshadi, kichik bo'lsa o'zgarmaydi.
Yaxlitlash. Yaxlitlashda tashlab yuboriladigan birinchi raqam 5 yoki undan katta bo'lsa, oldingi raqam bittaga ORTADI; 5 dan kichik bo'lsa o'zgarmaydi. Taqribiy qiymatning absolyut xatosi = |aniq − taqribiy|; nisbiy xato = absolyut xato / |aniq qiymat| (foizda ham).
Mavzu 8-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Absolyut xato
Δ = | a − a* | - Nisbiy xato
δ = Δ / |a| · 100% 62,46 ≈ 62,564,64 ≈ 64,6
Yechish tartibi
- Qaysi xonagacha yaxlitlash kerakligini aniqlang.
- Keyingi raqamga qarang: ≥ 5 — oshiring, < 5 — qoldiring.
- Xato kerak bo'lsa Δ ni, keyin δ ni hisoblang.
Yechilgan misollar
3,847 ni yuzliklargacha yaxlitlang.
Yechimi
3,85
- Keyingi raqam 7 ≥ 5, demak 4 → 5
12,5 ni butun songacha yaxlitlang.
Yechimi
13
- Keyingi raqam 5 ≥ 5
π = 3,1416 ning taqribiy qiymati 3,14. Absolyut xatosi?
Yechimi
0,0016
- Δ = |3,1416 − 3,14|
Tipik xatolar
- Yaxlitlashda keyingi ikki raqamga qarab ketish: faqat birinchi tashlanadigan raqam hal qiladi.
- Xatoni 100% ga bo'lmaslik yoki aniq qiymatga bo'lishni unutish.
Savol va javob
Taqribiy hisoblash va yaxlitlash — bu nima?
Yaxlitlanadigan xonadan keyingi raqamga qaraladi: 5 yoki undan katta bo'lsa xona 1 ga oshadi, kichik bo'lsa o'zgarmaydi.
Taqribiy hisoblash va yaxlitlash formulasi qanday?
Absolyut xato: Δ = | a − a* |; Nisbiy xato: δ = Δ / |a| · 100%; 62,46 ≈ 62,5; 64,64 ≈ 64,6
Taqribiy hisoblash va yaxlitlash qaysi sinfda o'tiladi?
8-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Taqribiy hisoblash va yaxlitlashda ko'p qilinadigan xato nima?
Yaxlitlashda keyingi ikki raqamga qarab ketish: faqat birinchi tashlanadigan raqam hal qiladi.