Aniqlanish sohasi
Maxraj nolga teng bo'lmasligi, juft darajali ildiz ostidagi ifoda manfiy bo'lmasligi kerak.
Qaysi x mumkin. Aniqlanish sohasi — funksiya ma'noga ega bo'ladigan barcha x. Cheklovlar: kasrda maxraj ≠ 0; juft darajali ildiz ostidagi ifoda ≥ 0; ildiz maxrajda bo'lsa > 0; logarifm ostidagi ifoda > 0. Bir necha cheklov bo'lsa — hammasi BIR VAQTDA bajariladi (kesishma).
Mavzu 9-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Kasr
1/f(x): f(x) ≠ 0 - Ildiz
√f(x): f(x) ≥ 0 - Ildiz maxrajda
1/√f(x): f(x) > 0 y = 1 / (x + 6): x ≠ −6y = √(x − 2): x ≥ 2
Yechish tartibi
- Funksiyada qaysi cheklovlar borligini aniqlang.
- Har biri uchun tengsizlik yoki tenglik tuzing.
- Hammasini kesishtiring va oraliq sifatida yozing.
Yechilgan misollar
y = 1/(x − 3) ning aniqlanish sohasi?
Yechimi
x ≠ 3
- x − 3 ≠ 0
y = √(x + 2) ning aniqlanish sohasi?
Yechimi
[−2; +∞)
- x + 2 ≥ 0
y = √(x − 1)/(x − 4) ning sohasi?
Yechimi
[1; 4) ∪ (4; +∞)
- x − 1 ≥ 0 → x ≥ 1; x − 4 ≠ 0 → x ≠ 4
Tipik xatolar
- Ildiz ostida > 0 deb yozish (≥ 0 bo'lishi kerak).
- Ikkinchi cheklovni unutish (masalan maxraj).
Savol va javob
Aniqlanish sohasi — bu nima?
Maxraj nolga teng bo'lmasligi, juft darajali ildiz ostidagi ifoda manfiy bo'lmasligi kerak.
Aniqlanish sohasi formulasi qanday?
Kasr: 1/f(x): f(x) ≠ 0; Ildiz: √f(x): f(x) ≥ 0; Ildiz maxrajda: 1/√f(x): f(x) > 0; y = 1 / (x + 6): x ≠ −6
Aniqlanish sohasi qaysi sinfda o'tiladi?
9-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 2 ta dars va mashqlar bor.
Aniqlanish sohasida ko'p qilinadigan xato nima?
Ildiz ostida > 0 deb yozish (≥ 0 bo'lishi kerak).