Piramida hajmi
Uchi bor jismda hajm shu asos va balandlikdagi prizmaning uchdan biriga teng.
Piramida. Piramida hajmi — asos yuzi va balandlik ko'paytmasining UCHDAN BIRI (xuddi shu asosli va balandlikli prizmaning 1/3 qismi). Muntazam piramidada balandlik asosning markaziga tushadi. Balandlik bilan apofema (yon yoq balandligi) bir narsa emas.
Mavzu 11-sinf Matematika dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Hajm
V = ⅓ · S_asos · H - Muntazam to'rtburchakli
H² = l² − (d/2)², d — asos diagonali, l — yon qirra V = S(asos) · h / 3
Yechish tartibi
- Asos yuzini toping (kvadrat a², muntazam uchburchak a²√3/4).
- Balandlikni to'g'ri burchakli uchburchakdan Pifagor bilan toping.
- V = ⅓ S H — ⅓ ni unutmang.
Yechilgan misollar
Asosi tomoni 6 bo'lgan kvadrat, balandligi 4 bo'lgan piramida hajmini toping.
Yechimi
48
- S = 6² = 36
- V = ⅓ · 36 · 4 = 48
Muntazam to'rtburchakli piramidada asos tomoni 6, yon qirra 5. Hajmini toping.
Yechimi
12√7
- d = 6√2, d/2 = 3√2, (d/2)² = 18
- H² = 25 − 18 = 7 → H = √7
- V = ⅓ · 36 · √7 = 12√7
Tipik xatolar
- ⅓ ni tashlab, prizma hajmini yozish.
- Apofemani balandlik deb olish.
Savol va javob
Piramida hajmi — bu nima?
Uchi bor jismda hajm shu asos va balandlikdagi prizmaning uchdan biriga teng.
Piramida hajmi formulasi qanday?
Hajm: V = ⅓ · S_asos · H; Muntazam to'rtburchakli: H² = l² − (d/2)², d — asos diagonali, l — yon qirra; V = S(asos) · h / 3
Piramida hajmi qaysi sinfda o'tiladi?
11-sinf Matematika dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Piramida hajmida ko'p qilinadigan xato nima?
⅓ ni tashlab, prizma hajmini yozish.