Aql ZoneTarmoqlar yo'nalishi
y = ax² + bx + c da a > 0 bo'lsa tarmoqlar yuqoriga, a < 0 bo'lsa pastga qaraydi.
Kvadrat funksiya. y = ax² + bx + c (a ≠ 0) grafigi — parabola. a > 0 bo'lsa tarmoqlari YUQORIGA (uchi — eng kichik qiymat), a < 0 bo'lsa PASTGA (uchi — eng katta qiymat). |a| qancha katta bo'lsa, parabola shuncha tor. c — Oy o'qi bilan kesishish nuqtasining ordinatasi.
Mavzu 9-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Yuqoriga
a > 0 → ∪ - Pastga
a < 0 → ∩ - Oy bilan kesishish
x = 0: y = c a > 0 → ∪, a < 0 → ∩
Yechish tartibi
- a ning ishorasini aniqlang (x² oldidagi son).
- a > 0 — min, a < 0 — max ekanini yozing.
Yechilgan misollar
y = −2x² + 3x + 1 parabolasining tarmoqlari qayoqqa qaragan?
Yechimi
Pastga
- a = −2 < 0
y = 3 − x² parabolasi eng katta qiymatga egami?
Yechimi
Ha, eng katta qiymat 3
- a = −1 < 0 — tarmoqlar pastga, uch — eng baland nuqta
- x = 0 da y = 3
Tipik xatolar
- a ni ishorasiz olish: y = 3 − x² da a = −1.
- Uchning ordinatasini har doim eng kichik deb hisoblash.
Savol va javob
Tarmoqlar yo'nalishi — bu nima?
y = ax² + bx + c da a > 0 bo'lsa tarmoqlar yuqoriga, a < 0 bo'lsa pastga qaraydi.
Tarmoqlar yo'nalishi formulasi qanday?
Yuqoriga: a > 0 → ∪; Pastga: a < 0 → ∩; Oy bilan kesishish: x = 0: y = c; a > 0 → ∪, a < 0 → ∩
Tarmoqlar yo'nalishi qaysi sinfda o'tiladi?
9-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Tarmoqlar yo'nalishida ko'p qilinadigan xato nima?
a ni ishorasiz olish: y = 3 − x² da a = −1.