Trigonometrik ayniyatlar
Asosiy ayniyat va keltirish formulalari — trigonometriyaning hamma misoli shularga tayanadi.
Asosiy ayniyatlar. Ayniyat — o'zgaruvchining barcha ruxsat etilgan qiymatlarida to'g'ri tenglik. Asosiylari: sin²α + cos²α = 1, tg α · ctg α = 1, 1 + tg²α = 1/cos²α, 1 + ctg²α = 1/sin²α. Ayniyatni isbotlash — bir tomonni ikkinchisiga aylantirish.
Mavzu 10-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- Asosiy
sin²α + cos²α = 1 - Tangens–kotangens
tg α · ctg α = 1 - Hosilaviy
1 + tg²α = 1/cos²α, 1 + ctg²α = 1/sin²α sin(180° − α) = sin αcos(180° − α) = −cos α
Yechish tartibi
- Hammasini sin va cos orqali yozing.
- Umumiy maxrajga keltiring.
- sin² + cos² = 1 ni qo'llab soddalashtiring.
Yechilgan misollar
sin α/(1 + cos α) + (1 + cos α)/sin α = 2/sin α ni isbotlang.
Yechimi
2 / sin α
- Umumiy maxraj: (sin²α + (1 + cos α)²) / (sin α (1 + cos α))
- Suratda: sin²α + 1 + 2cos α + cos²α = 2 + 2cos α = 2(1 + cos α)
- (1 + cos α) qisqaradi
(sin α + cos α)² − 2 sin α cos α ni soddalashtiring.
Yechimi
1
- sin²α + 2 sin α cos α + cos²α − 2 sin α cos α
tg α · cos α ni soddalashtiring.
Yechimi
sin α
- (sin α / cos α) · cos α
Tipik xatolar
- Isbotda ikkala tomonni birdan o'zgartirish: bir tomonni o'zgartiring.
- Maxrajni nolga aylantiradigan burchaklarni e'tiborsiz qoldirish.
Savol va javob
Trigonometrik ayniyatlar — bu nima?
Asosiy ayniyat va keltirish formulalari — trigonometriyaning hamma misoli shularga tayanadi.
Trigonometrik ayniyatlar formulasi qanday?
Asosiy: sin²α + cos²α = 1; Tangens–kotangens: tg α · ctg α = 1; Hosilaviy: 1 + tg²α = 1/cos²α, 1 + ctg²α = 1/sin²α; sin(180° − α) = sin α
Trigonometrik ayniyatlar qaysi sinfda o'tiladi?
10-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Trigonometrik ayniyatlarda ko'p qilinadigan xato nima?
Isbotda ikkala tomonni birdan o'zgartirish: bir tomonni o'zgartiring.