Trigonometrik qiymatlar
30°, 45°, 60° qiymatlari jadvalini yod bilish kerak.
Arkfunksiyalar. arcsin a — sinusi a bo'lgan burchak, lekin [−π/2; π/2] oralig'ida; arccos a — kosinusi a bo'lgan, [0; π] da; arctg a — tangensi a bo'lgan, (−π/2; π/2) da. Oraliq muhim: shu sababli qiymat yagona. arcsin(−a) = −arcsin a; arccos(−a) = π − arccos a.
Mavzu 10-sinf Algebra dasturida o'tiladi. Pastdagi darsda shu mavzu bo'yicha mashqlar bor: javob darhol tekshiriladi, xato qilingan savollar keyin qayta so'raladi.
Formulalar
- arcsin
arcsin a ∈ [−π/2; π/2] - arccos
arccos a ∈ [0; π] - Manfiy argument
arcsin(−a) = −arcsin a, arccos(−a) = π − arccos a sin: 30° → 1/2, 45° → √2/2, 60° → √3/2cos: 30° → √3/2, 45° → √2/2, 60° → 1/2tg: 30° → √3/3, 45° → 1, 60° → √3
Yechish tartibi
- a jadvaldagi qiymatlardan birimi? (½, √2/2, √3/2, 1 …)
- Burchakni topib, oraliqqa tushishini tekshiring.
- Aralash ifodada kichik uchburchak chizib toping: sin(arccos 3/5).
Yechilgan misollar
arcsin(1/2) va arccos(−1/2) ni toping.
Yechimi
π/6 va 2π/3
- arcsin ½ = π/6
- arccos(−½) = π − π/3 = 2π/3
arcsin(−√3/2) va arctg 1?
Yechimi
−π/3 va π/4
- −arcsin(√3/2) = −π/3
- tg π/4 = 1
sin(arccos 3/5) ni hisoblang.
Yechimi
4/5
- cos α = 3/5, α ∈ [0; π] → sin α ≥ 0
- sin α = √(1 − 9/25) = 4/5
Tipik xatolar
- arccos(−a) = −arccos a deb yozish (π − arccos a).
- arcsin qiymatini oraliqdan tashqarida javob qilish.
Savol va javob
Trigonometrik qiymatlar — bu nima?
30°, 45°, 60° qiymatlari jadvalini yod bilish kerak.
Trigonometrik qiymatlar formulasi qanday?
arcsin: arcsin a ∈ [−π/2; π/2]; arccos: arccos a ∈ [0; π]; Manfiy argument: arcsin(−a) = −arcsin a, arccos(−a) = π − arccos a; sin: 30° → 1/2, 45° → √2/2, 60° → √3/2
Trigonometrik qiymatlar qaysi sinfda o'tiladi?
10-sinf Algebra dasturida. Shu mavzu bo'yicha 1 ta dars va mashqlar bor.
Trigonometrik qiymatlarda ko'p qilinadigan xato nima?
arccos(−a) = −arccos a deb yozish (π − arccos a).